Zagadnienia związane z detektorami promieniowania jądrowego

W fizyce cząstek doświadczalnych i zastosowanych, fizyce jądrowej i inżynierii jądrowej, detektor cząstek, znany również jako detektor promieniowania, jest urządzeniem służącym do wykrywania, śledzenia i / lub identyfikowania cząstek jonizujących, takich jak te wytwarzane przez rozkład jądrowy, promieniowanie kosmiczne  lub reakcje w akceleratorze cząstek. Czujniki oprócz rejestrowania obecności cząstki mogą mierzyć energię cząstek i inne atrybuty, takie jak pęd, spin, czy ładunek.

Pierwsze detektory promieniowania jądrowego były dość prymitywne

detektor promieniowania jądrowegoWiele detektorów, które zostały wymyślone i używane do tej pory, to detektory jonizacji, spośród których najbardziej typowymi są detektory jonizacji gazowej i detektory półprzewodników jak również detektory scyntylacyjne. Jednak w przeszłości stosowano również urządzenia  działające na zupełnie innej zasadzie, chociażby wykorzystując promieniowanie Czerenkowa, czy też promieniowanie przejściowe. Obecnie detektor promieniowania jądrowego jest urządzeniem szeroko stosowanym do ochrony przed promieniowaniem i jest produkowany komercyjnie w dużych ilościach do ogólnego użytku w dziedzinach związanych z medycyną i ochroną środowiska. Detektory przeznaczone dla nowoczesnych akceleratorów są ogromne, zarówno pod względem rozmiaru, jak i kosztu. Gdy detektor liczy cząstki, ale nie rozwiązuje problemu ich energii lub jonizacji zamiast wyrazu detektor często używany jest termin „licznik”.

Czujki cząstek mogą też zwykle śledzić promieniowanie jonizujące (wysokoenergetyczne fotony, a nawet światło widzialne). Jeśli ich głównym celem jest pomiar promieniowania, nazywa się detektorem promieniowania, ale jako że fotony są również (masywnymi) cząstkami, termin detektor cząstek lub detektor promieniowania jest nadal prawidłowy.